Yüzdeye çevirmek eğrileri biçimce karşılaştırılabilir yapar — ama enstrümanların kendisini karşılaştırılabilir yapmaz. Euro-dolar paritesindeki ve küçük bir coindeki aynı desen, ölçekçe ve kökence bambaşka olayları anlatır.
Normalleştirmede ne kaybolur
Normalleştirme zorunlu bir adımdır: onsuz karşılaştıracak bir şey olmaz. Ama bilerek bilginin bir kısmını atar ve tam olarak hangisini attığını bilmek yararlıdır.
Hareketin ölçeği. Yüzde yarımlık bir hareket ile yüzde kırklık bir hareket, normalleştirmeden sonra aynı görünür. Bir parite için birincisi sıradan bir gün, ikincisi on yılın olayıdır; oynak bir coinde tersi.
Enstrümanın olağan oynaklığı. Sakin ve sinirli bir piyasada desence aynı olan «sertlik» farklı şey ifade eder: yüzde ikilik mumların olağan olduğu yerde yüzde beşlik biri göze çarpmaz.
Katılımcıların doğası ve işlem düzeni. Hafta sonsuz, yirmi dört saat açık bir piyasa ile gece boşlukları olan hisse piyasası farklı kurulmuştur ve aynı eğriler onlarda farklı nedenlerle çıkar.
Bu pratikte neden önemli
Bu yüzden farklı enstrümanlar arasındaki biçim örtüşmesi zayıf bir gerekçedir. Yörüngelerin benzediğini söyler, durumların benzediğini söylemez.
Sonuçları taşımaya özellikle ihtiyatlı yaklaşmak gerekir: «altında bu biçimden sonra yükseliş oldu, demek ki hissede de olacak» — görüntü dışında her şeyin atlandığı bir akıl yürütmedir.
Enstrümanlar arası karşılaştırma ne zaman yine de anlamlı
Enstrümanlar yalnızca biçimce değil özce bağlı olduğunda: ortak para birimi olan iki parite, aynı kesimden iki coin, bir hisse ve onun sektör endeksi.
Orada biçim örtüşmesi bir bağla desteklenir ve rastlantı olmaktan çıkar. Ama o zaman bile bu, geçmiş üzerine bir gözlemdir, gelecek üzerine bir sonuç değil.
Taşımak yerine ne yapmalı
Analogları aynı enstrümanda aramak. O zaman olağan oynaklık, işlem düzeni ve katılımcıların doğası aynı kalır ve biçim örtüşmesi daha çok şey ifade eder.
Enstrümanda geçmiş azsa ve analog bulunmuyorsa bu dürüst bir cevaptır, aramayı her şeye yaymak için bir gerekçe değil.
Sık yapılan hata
«Benzer biçim hemen on enstrümanda bulundu» diye sevinmek. Büyük olasılıkla benzerlik ölçütü gevşektir: yeterince serbest bir eşikte benzer yörüngeler her yerde bulunur, çünkü piyasalarda ortak desen azdır.